Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΩΣ ΧΕΙΡΑΓΩΓΗΣΗ Ἤ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΑΖΙΚΩΝ ΠΑΘΩΝ

Τὰ πάθη δροῦν ὡς κινητήριες δυνάμεις τῆς ἀτομικῆς καὶ συλλογικῆς ζωῆς, ἐνῶ τὸ λογικὸ περιγράφει ἁπλῶς τὴ δράση τους, ἄν ἀρκεῖται στὸν ρόλο τοῦ ἀναλυτὴ ἤ βρίσκει τὰ πιὸ τελεσφόρα μέσα γιὰ τὴν ἐπίτευξη τῶν ἐπιθυμιῶν τους, ἄν ἀποφασίζει νὰ συμπράξει μαζί τους, ὅπως γίνεται κατά κανόνα. Τὶς ἔσχατες βεβαιότητες, ποὺ ἀπαιτοῦνται γιὰ τὸν πρακτικὸ προσανατολισμὸ ἀτόμων καὶ ὁμάδων, δὲν τὶς δίνει ἡ λογική, ἀλλὰ τὸ αἴσθημα, ὁ ἔσχατος κριτὴς καὶ ὁ ἄγρυπνος φρουρὸς τῶν συμφερόντων τῆς ὕπαρξης. Γιὰ τὸν Rivarol, τὸ ὅτι ὁ ἄνθρωπος διακατέχεται καὶ κινεῖται ἀπὸ πάθη καὶ αἰσθήματα ἀποτελεῖ διαπίστωση καὶ πρωταρχικὸ δεδομένο, ὄχι λόγω περιφρόνησης τοῦ ἀνθρώπου ὡς εἴδους. Συνάμα ὅμως ἡ ἀνθρωπολογικὴ αὐτὴ πραγματικότητα συνιστᾶ μόνιμη ὑπόμνηση τοῦ τί ἐπιτρέπεται νὰ προσδοκᾶ κανεὶς ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο, ἄν θέλει νὰ διατηρεῖ τὴν ἐπαφὴ μὲ τὰ πράγματα, καὶ τί ὄχι.

Τὶ σημαίνουν αὐτὰ γιὰ μιὰ γενικὴ θεωρία τῆς πολιτικῆς καὶ τῶν ἐπαναστάσεων; Προφανῶς καὶ πρωτίστως, ὅτι ἡ πολιτική, καὶ γενικότερα ἡ κοινωνικὴ ζωὴ δὲν εἶναι δυνατόν, παρὰ τὶς ἐξαγγελίες διαφόρων φιλοσόφων, νὰ ρυθμιστεῖ μόνιμα μὲ βάση τὴν ἀνταλλαγὴ θεμελιωμένων ἐπιχειρημάτων μεταξὺ ἔλλογων συνομιλητῶν. Ὁ χαρακτήρας καὶ ὁ ρόλος τῆς λογικῆς εἶναι ἐργαλειακὸς ἀκόμα καὶ σὲ σχέσεις μεταξὺ περιορισμένου ἀριθμοῦ ἀτόμων, ὅπου τὸ ἔδαφος γιὰ τὴ λύση συγκρούσεων μέσω ἔλλογων ἐπιχειρημάτων φαίνεται κατ’ ἀρχὴν προσφορότερο. Ἀλλὰ ὅπου πρόκειται γιὰ μεγάλες μάζες, γιὰ τὰ πλήθη ποὺ συνιστοῦν τὴν πρώτη -καὶ μοιραίως ἀκατέργαστη- ὕλη τῆς πολιτικῆς κοινότητας, ἐκεῖ ἡ κυριαρχία τῶν παθῶν δὲν ἀπαιτεῖ κἄν τὰ λίγο-πολὺ διαφανῆ περιβλήματα τῆς λογικῆς. Κι ἀκόμα παραπέρα: τὰ πάθη τῶν μεγάλων μαζῶν δὲν εἶναι μόνον γυμνότερα, ἀλλὰ καὶ στοιχειακότερα, εἶναι ἁπλούστερα καὶ βαθύτερα. Σὲ περιόδους ὁμαλότητας, ὅταν ἡ θεσμικὴ καὶ ἰδεολογικὴ κοίτη ὅπου ρέει ἡ ζωὴ τῆς πολιτικῆς κοινότητας φαίνεται στέρεη κι ἡ κατεύθυνσή της δεδομένη, τὸ πλῆθος δὲν ἐπιθυμεῖ παρὰ ἄρτον καὶ θεάματα (καὶ στὰ θεάματα αὐτὰ μπορεῖ θαυμάσια νὰ περιλαμβάνεται καὶ ἡ ἴδια ἡ πολιτική). Ὅταν ὁ ἄρτος σπανίζει ἤ κινδυνεύει, τότε καὶ τὰ θεάματα ἀραιώνουν ἤ ἀγριεύουν καὶ καθὼς πολώνεται ἡ πολιτικὴ κοινότητα, ἀντίστοιχα συμπυκνώνεται ἡ ψυχὴ τῶν μαζῶν σὲ μονοδιάστατα κι εὐκρινῆ πάθη, ποὺ ἀκολουθοῦν τὴ λογικὴ τοῦ μαύρου καὶ τοῦ ἄσπρου, χωρὶς αἴσθηση ἀποχρώσεων καὶ χωρὶς ἐμβάθυνση σὲ γεγονότα καὶ αἴτια: τὰ εἴδωλα ἀντιπαρατίθενται στοὺς δαίμονες καὶ τὸ φανατικὸ μίσος δὲν γνωρίζει ἄλλη ἐναλλακτικὴ λύση ἀπὸ τὴν τυφλὴ λατρεία.

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΕΔΩ:

https://ellinikosblog.wordpress.com/2019/06/08/%ce%b7-%cf%80%ce%bf%ce%bb%ce%b9%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%b7-%cf%89%cf%83-%cf%87%ce%b5%ce%b9%cf%81%ce%b1%ce%b3%cf%89%ce%b3%ce%b7%cf%83%ce%b7-%e1%bc%a4-%ce%b4%ce%b9%ce%b1%cf%87%ce%b5%ce%b9%cf%81%ce%b9%cf%83/

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.

Αρέσει σε %d bloggers: